B-17F 42-5877 - USAAF 96th Bomb Group/337th Bomb Squadron

Op 22 Juni 1943 stijgt B-17F met serienummer 42-5877 op van de USAAF ( United States Army Air Force) basis Snetterton Heath in Norfolk, Engeland. De bommenwerper maakt deel uit van het 337 Bomb Squadron van de 96th Bomb Group. Het is dan 07:10 en na opgestegen te zijn zet men koers richting de Noordzee waar andere squadrons met B-17's zich samenvoegen. Meer dan 180 B-17's komen zo samen en zetten koers naar het doel van die dag,de synthetische rubber fabriek in Hüls, Duitsland.

The crew of the 42-5877. Courtesy Don Russell

De bemanning van de 42-5877 tijdens een gezellig en onverwachts avondje op 30 April 1943 in het Sherman Hotel in Chicago samen met de exotische danseres Sally Rand. De dag erop vertrekt men naar Europa.

Na te zijn opgestegen merkt Piloot Harold "Hal" Russell dat er een zuurstof lekkage is en daar dit zeer gevaarlijk is moet hij noodgedwongen terugkeren naar de basis waar een team klaar staat om het lek te repareren. Dit moest binnen tien minuten gebeuren aangezien men anders te laat was om nog met de formatie mee te vliegen. De navigator Purcell Rae gaf aan dat het al te laat was echter de commandant van de basis stond erop dat de B-17 toch zou opstijgen en richting Duitsland zou vliegen desnoods alleen. Piloot Harold Russell steeg op met de rest van de bemanning en vloog op maximum snelheid over de Noordzee richting de waddeneilanden om de formatie B-17's te kunnen achterhalen. Uiteindelijk bereikte men Hüls op slechts minuten achterstand van de formatie met de 180+ B-17's die inmiddels waren begonnen met het bombardement. Rond 09:40 bereikte ook de B-17 van Harold Russell en bemanning het doel en laat men de dodelijke bommenlading vallen op Hüls waarna omgedraaid wordt en koers wordt gezet naar het westen richting de Noordzee en terug naar de basis in Engeland.

Photo National Archives Washington

Foto genomen tijdens het bombardement op Hüls. De bominslagen zijn duidelijk zichtbaar.

Op de terugweg werd de formatie bestookt door Duitse Flak en Focke- Wulf jagers en de B-17 van Harold Russell wordt geraakt in motor nr 4. Harold Russell zet de motor uit en zet de propellor in de "feathered" stand. Door het uitvallen van motor nr 4 verliest de B-17 snelheid en blijft achter samen met een andere beschadigde B-17. De twee bommenwerpers vormen nu een makkelijke prooi voor de Duitse jagers en als snel verdwijnt de andere B-17 uit het zicht. Vermoedelijk was dit de B-17 die bij Opheusden om 10:10 is neergestort. Ze staan er nu helemaal alleen voor.

Map courtesy of Don Russell

De route van B-17F 42-5877 naar Hüls en terug naar de basis

De B-17 nadert nu Tiel maar wordt onophoudelijk bestookt door Duitse Focke-Wulf en Messerschmitt jagers. De staartschutter Sam Sacco wordt meerdere malen geraakt en een aantal vingers worden van zijn hand afgeschoten. Toch weet hij nog zwaar gewond een Duits vliegtuig of zelfs meer dan 1 neer te schieten.Inmiddels vliegt men boven Leerdam en de B-17 verliest snel hoogte, een Messerschmitt met piloot Gustav Wrobbel voert een laatste aanval uit op de B-17. De rechtervleugel vliegt in brand en de hoogte is nog maar 1500 voet als men boven Gorinchem vliegt. Russell geeft het sein voor de bemanning om uit het vliegtuig te springen waarna hij een bocht maakt boven Gorinchem om te voorkomen dat de B-17 op de stad valt.

 

In een dijkhuis in Rietveld bij Arkel ziet de zus van Cees van Andel hoe de B-17 brandend aan komt stormen. Bang dat het vliegtuig op het huis valt rent ze naar binnen en rukt haar broertje uit zijn wieg en vlucht naar buiten. De B-17 scheert over het huis en stort neer in de polder achter het huis.

Harold Russell wist zich vlak voor het toestel neerkwam met zijn parachute in veiligheid te brengen en weet zich een aantal dagen voor Duitsers en NSBérs te verbergen. Met gevaar voor eigen leven wordt hij geholpen door de vader van Cees van Andel. Echter Harold Russell wordt toch opgepakt en belandt in Krijgsgevangenschap. De rest van de bemanning komen allemaal in en rond de Lingewijk in Gorinchem terecht waar ze allemaal gevangen worden genomen onder grote belangstelling van de lokale bevolking. Een bemanningslid wordt omringd door een grote menigte naar de Ortskommandant in Gorinchem gebracht. Dit gebeuren wordt op de foto vastgelegd door een oplettende Gorcummer, het gaat hier vermoedelijk om de koepelschutter Sgt. Ed Kelso. Tevens maakt hij een foto van 1 van de Amerikanen die bungelend aan een parachute boven de Lingewijk zweeft.

Fotos van het Amerikaanse bemanningslid. Met dank het het regionaal archief te Gorinchem

De co-piloot Rae Purcell weet eveneens een tijdje uit handen van de Duitsers te blijven maar ook hij wordt enige tijd later opgepakt bij Giessenburg.

Het afvoeren van de bemanning door de Duitsers gaat ook niet zonder slag of stoot. Een aantal Gorcummers is volgens de Duitsers iets te vriendelijk voor de Amerikanen en een aantal jongens wordt opgepakt. Klik op de foto van Hieronder Henk Sommer, één van die jongens, voor zijn verhaal

 

Henk Sommer: Gorcumse Courant
Foto met dank aan Cees van Andel

De van Andel kinderen in hun parachute kleren

Klik op de foto van Cees voor zijn verhaal

Foto Gorcumse Courant

De binnenkant van een B-17,

Foto's Eric Long en Mark Avino. Smithsonian Air and Space museum

Nadat de munitie uit het wrak verwijderd is geven de Duitsers een lokale ijzerhandelaar de opdracht om het wrak te slopen en af te voeren. Enige onderdelen zijn bewaard gebleven zoals deze brandstofpomp en een stuk plexiglas.

Foto's met dank aan Cees van Andel

De Bemanning

 

Foto met dank aan Nick Schulz

2e Luitenant Harold G. Russell - Piloot

Krijgsgevangen

 

Don Russell de kleinzoon van Harold heeft het verhaal ( Engels) van zijn Opa vastgelegd. Het vertelt van zijn ervaringen voor, tijdens en na de oorlog. De dramatische gebeurtenissen van 22 Juni 1943 worden hierin omschreven. Klik op het plaatje hieronder voor het verhaal. Het is een groot document dus wees geduldig.

Flight Officer Purcell L. Rae - Co-pilot

Krijgsgevangen

Staff Sergeant Edward J. Kelso - Koepelschutter

Krijgsgevangen

2e Luitenant Sidney J. Loveless - Bommenrichter

Krijgsgevangen

2e Luitenant Louis S. Chadwick - Navigator

Krijgsgevangen

Technical Sergeant Robert I. Clark - Radio Operator

Krijgsgevangen

Voor de resterende vier bemanningsleden zijn nog geen foto's beschikbaar

 

Technical Sergeant Emilio B. Galli- Boordwerktuigkundige, krijgsgevangen

Staff Sergeant John T. McNew - Rechter zijschutter, krijgsgevangen

Staff Sergeant Alcario J. Lobato - Linker zijschutter, krijgsgevangen

Staff Sergeant Sam Sacco - Tailgunner, krijgsgevangen